Thưởng tết: Kẻ khóc, người cười

Giảm một nửa ở khu vực tư nhân

Bà Phương cho biết, tiền lương bình quân năm 2009 của các doanh nghiệp tư nhân là 2.290.000 đồng/người/tháng, tăng 1,45 lần so với năm 2008. Nguyên nhân tăng lương do giá nhân công trên thị trường tăng cao. Mặt khác, do Chính phủ điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng (thu nhập bình quân năm 2008 là 1.570.000 đồng/người/tháng).

Theo bà Phương, mức chênh lệch thu nhập bình quân ở các doanh nghiệp tư nhân không lớn (5,4 lần). Cụ thể, doanh nghiệp có thu nhập bình quân cao nhất là 6,5 triệu đồng/người/tháng; thấp nhất 1,2 triệu đồng/người/tháng.

Mức thu nhập bình quân cao thuộc lĩnh vực ngân hàng.

Người có mức thu nhập thấp nhất ở loại hình doanh nghiệp này là 800 nghìn đồng/người/tháng (chủ yếu thuộc đối tượng lao động giản đơn, chưa qua đào tạo) và chỉ bằng mức lương tối thiểu vùng do Nhà nước quy định.

Năm nay, tiền thưởng Tết của doanh nghiệp tư nhân giảm 46,7% so với năm 2008, bình quân chỉ đạt 2.215.000 đồng/người. Trong đó, doanh nghiệp có mức thưởng cao nhất là 50 triệu đồng/người; thấp nhất là 200 nghìn đồng/người.

Theo bà Phương, nguyên nhân giảm tiền thưởng Tết trong doanh nghiệp tư nhân là do tác động của tình hình suy giảm kinh tế 6 tháng đầu năm 2009 khiến nhiều doanh nghiệp phải giảm sản lượng, công nhân không có việc làm, lao động phải nghỉ việc, doanh nghiệp không có lợi nhuận.

Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng cho biết, do năm 2009 mức lương của người lao động cao hơn nên trách nhiệm đóng BHXH, BHYT của doanh nghiệp đối với người lao động tăng, cộng với việc phải đóng thêm 1% quỹ lương của doanh nghiệp cho Quỹ Bảo hiểm Thất nghiệp (bắt đầu từ 1-1-2009) đã làm ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp nên tiền thưởng Tết giảm.

Doanh nghiệp FDI tăng 20%

Đối với doanh nghiệp nhà nước, mặc dù chịu sự tác động của suy giảm kinh tế, song từ quý III năm 2009 nền kinh tế có dấu hiệu hồi phục, nhiều doanh nghiệp sản xuất kinh doanh có hiệu quả nên tiền thưởng Tết cao hơn năm ngoái.

Mức thưởng Tết trung bình đạt 1.860.000 đồng/người. Trong đó, doanh nghiệp có mức thưởng cao nhất 30 triệu đồng; thấp nhất 500 nghìn đồng. Theo đó, thu nhập bình quân của doanh nghiệp nhà nước năm 2009 tăng 11,3%, đạt 2,8 triệu đồng/người/tháng.

Người có mức thu nhập cao nhất là 25 triệu đồng/tháng; thấp nhất là 1,1 triệu đồng/tháng. Nếu tính chung, doanh nghiệp nhà nước có mức thu nhập bình quân cao nhất là 6 triệu đồng/người/tháng; mức bình quân thấp nhất 1,6 triệu đồng/người/tháng (tập trung vào các doanh nghiệp dệt, sản xuất giấy).

Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), tiền thưởng Tết bình quân đạt 3.363.000 đồng/người, tăng 6% so với năm 2008 (mức thưởng bình quân năm 2008 là 3.170.000 đồng/người). Mức chênh lệch lương giữa các doanh nghiệp FDI tương đối lớn.

Doanh nghiệp có mức thu nhập bình quân cao (thuộc lĩnh vực ngân hàng) đạt 26,6 triệu đồng/người/tháng; mức thu nhập bình quân thấp (thuộc lĩnh vực sứ vệ sinh) chỉ đạt 1,464 triệu đồng/người/tháng (chênh lệch 18,17 lần). Người có mức lương cao nhất ở doanh nghiệp FDI là 140 triệu đồng/tháng; thấp nhất 1,1 triệu đồng/tháng.

Đời sống người lao động chưa được cải thiện

Theo bà Đỗ Thị Xuân Phương, mặc dù tiền lương bình quân năm và tiền thưởng trong dịp Tết của các doanh nghiệp nhà nước và FDI cao hơn năm 2008, nhưng thực tế đời sống của người lao động vẫn gặp nhiều khó khăn do sự leo thang của giá cả.

Tiền lương của doanh nghiệp nhà nước tăng hơn so với năm 2008 là 11,3%, nhưng theo Tổng cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng năm 2009 tăng 6,88% nên dẫn đến dù tiền lương tăng nhưng đời sống của người lao động vẫn không được cải thiện nhiều.

Dù suy giảm kinh tế, song số doanh nghiệp FDI bị ảnh hưởng chiếm tỷ lệ rất ít, sản xuất kinh doanh tăng nên tiền lương - thưởng cũng tăng. Tuy nhiên, nếu đem so sánh với tốc độ tăng của chỉ số giá tiêu dùng thì việc tăng lương- thưởng của người lao động  ở DN FDI không đáng kể” - Bà Phương nói.