Lật mặt nạ chuyện tình kì dị trên non cao

Gần đây, sau khi loạt bài về "Chàng trai 36 tuổi yêu bà lão 80" trên báo chí gây xôn xao dư luận, tôi lại được đọc một bài viết của tác giả Phạm Công Hoan : “Bí mật đằng sau chuyện tình "chàng" 36 yêu "nàng" 80”.

Trong bài viết này, tác giả đã bày tỏ một số ý kiến khá thú vị và cuối cùng đi đến kết luận: “Có thể kết luận Linh là một người không bình thường, có vấn đề về tâm thần. Anh ta đang lợi dụng bà Sông để có cái ăn cái uống, chứ không có một cái gọi là câu chuyện tình thật sự”.

Giàng A Linh tình tứ bên "người yêu" Hạng Thị Sông.

Tất nhiên, câu chuyện giữa anh Linh và bà Sông không phải một câu chuyện tình bình thường - vì nếu bình thường thì báo chí đã không cần tốn giấy mực, mà dư luận cũng không cần phải quan tâm! Tuy nhiên, đọc xong bài viết này, tôi thấy có một số điểm muốn trao đổi lại cùng tác giả Phạm Công Hoan và mọi người:

1. Thứ nhất, tác giả Phạm Công Hoan kết luận: “Linh là một người không bình thường, có vấn đề về tâm thần. Anh ta đang lợi dụng bà Sông để có cái ăn cái uống”.

Bản thân hai câu này rất mâu thuẫn. Đành rằng một người tâm thần cũng có thể có lúc tỉnh táo, nhưng để lợi dụng người khác trong một thời gian dài (6 năm) và liên tục, thì cần đến một kế hoạch, bản lĩnh, sự khôn khéo và độ chai lì, thậm chí là “âm mưu” nhất định. Điều này không dễ gì - ngay cả với một người bình thường, chứ chưa nói đến một người “có vấn đề về tâm thần”!

Cho nên, nếu nói Linh có vấn đề về tâm thần, thì tức là Linh khó có thể lợi dụng bà Sông; ngược lại, nếu Linh có “âm mưu” lợi dụng bà Sông trong ngần ấy năm, thì người “có vấn đề” không phải là Linh, mà là bà Sông. 

2. Thứ hai, anh Hoan phân tích: “Kiếm được tiền, lại sống ở một thị trấn có nhiều phong cách sống, cách quan niệm thoáng do tốc độ phát triển du lịch thuộc loại cao ở Việt Nam, thu hút đông đảo du khách từ nhiều nước trên thế giới - có thể những điều này đã tạo cho bà Sông một phong cách, một quan niệm hiện đại vượt qua những quy chuẩn về giá trị chuẩn mực truyền thống của tộc người, nên bà đã đến với người tình trẻ tuổi mà không ngại ngùng trước sự chê cười của thiên hạ”. Điều này lại càng không có cơ sở.

Du lịch Sapa không phải phát triển từ khi bà Sông đang tuổi “học hỏi”, mà chỉ mới hơn chục năm nay, sau khi nước ta mở cửa và đầu tư cho du lịch - lúc bà Sông đã hơn 60 tuổi. Mà ai cũng biết rằng, người già sở dĩ bảo thủ, chậm hòa nhập hơn người trẻ là vì họ có quán tính lớn, rất ít chịu ảnh hưởng của môi trường xung quanh.

Tôi tự hỏi tại sao cái “phong cách, quan niệm hiện đại” mà tác giả nói không gây ảnh hưởng trực tiếp đến lớp trẻ, ít nhất là những người trẻ như Linh, mà lại “ghi dấu” ở một bà già như bà Sông? Hơn nữa, nói rằng bà Sông đến với người tình trẻ tuổi là biểu hiện của văn hóa ngoại lai (mà có lẽ ám chỉ văn hóa phương Tây) thì dường như có hơi “oan” cho "văn hóa ngoại", bởi trường hợp như của bà Sông, ngay cả trên thế giới cũng có thể coi là trường hợp hiếm gặp, lại càng không phải điều dễ học được từ khách du lịch.

3. Thứ ba, tình huống xấu nhất, tức là anh Linh là một người có vấn đề về thần kinh, còn bà Sông là một người lẩn thẩn. Vậy thì chuyện của họ là chuyện giữa hai người... điên. Nhưng chuyện tình cảm của hai người điên thì không gọi là chuyện tình hay sao? Không có một quy chuẩn nào đòi hỏi tình yêu của con người phải đến trong trạng thái hai bên hoàn toàn tỉnh táo.

Chúng ta hẳn còn nhớ chuyện tình kinh điển T'rixtăng và Ydơ: hai người không phải yêu nhau trong trạng thái tự nhiên, mà do họ đã uống phải một loại rượu tình khiến họ say mê nhau không thể dứt được. Nói một cách thẳng thắn, thì đó là tình yêu trong trạng thái mộng du, trạng thái bị bỏ bùa. Thế nhưng, đó vẫn được tôn vinh là một trong những câu chuyện tình hay nhất thế giới, sánh ngang với Romeo và Juliet.

Hơn nữa, tình cảm của những người không được hoàn thiện về thể chất và tâm hồn cũng cần được khám phá. Không nói đến những tác phẩm văn học (mà chắc ít người đọc đến), ngay trên truyền hình, gần đây chúng ta cũng thấy có những phim mô tả rất cảm động về tình yêu của những người bị thiểu năng trí tuệ, như "Chuyện chàng Vượng" của Hồng Kông (từng phát trên VTV3), hay "Cám ơn thượng đế" của Hàn Quốc (từng phát trên HTV). Nếu những người đó có thể chia sẻ và đồng cảm với nhau, thì xã hội thậm chí còn nên khuyến khích và tạo điều kiện để họ có được một đời sống tinh thần đầy đủ như những người bình thường.

4. Thứ tư, là người ngoài cuộc, thực ra chúng ta có thể đặt ra rất nhiều giả thiết cho câu chuyện này, trong đó có những giả thiết dựa trên cơ sở khoa học, như nội tiết và khả năng sinh lí bất thường của bà Sông, hay thứ tình cảm được gọi là “mặc cảm Êđíp” ở Linh (thuật ngữ tâm lí học ám chỉ những tình cảm nam nữ xuất phát từ cảm thức về tình mẫu tử, lấy điển tích từ câu chuyện thần thoại Hi Lạp về một người tên là Êđíp có quan hệ với mẹ ruột của mình); nhưng cũng không loại trừ những kết luận mang tính “muôn đời” hơn: trong tình yêu, chuyện gì cũng có thể xảy ra! Và tất cả những điều đó, xin nhắc lại, đều chỉ là giả thuyết, còn thực chất như thế nào, chỉ có người trong cuộc mới hiểu.

5. Cuối cùng, theo thiển kiến của cá nhân tôi, dù trong bất cứ tình huống nào, dù là hai bên yêu nhau, hay lợi dụng lẫn nhau, hay bỏ bùa nhau… thì câu chuyện của anh Linh và bà Sông cũng vẫn cứ là câu chuyện tình kì lạ nhất Việt Nam, bởi lẽ nó đủ yếu tố để cấu thành một câu chuyện tình, như mọi người đều biết: Linh đã là “người yêu” của bà Sông trong quan niệm của hai người, của gia đình họ, của những người xung quanh và tất cả những người biết đến câu chuyện này. Nếu bà Sông để cho Linh lợi dụng, thì hẳn bà cũng có mục đích và nhu cầu riêng được Linh đáp ứng, có nghĩa là một mối tình thực dụng mà hai bên đều đạt được mục đích của mình; nếu không, thì đó đích thực là một câu chuyện tình rất đẹp.

Còn nếu buộc phải chứng minh bằng một khái niệm trừu tượng là “tình yêu đích thực”, thì có lẽ không chỉ hai người ấy, mà tất cả chúng ta đều không có khả năng chứng minh được tình yêu của mình là “đích thực”, ngay cả khi có phanh ngực đặt trái tim ra trước mặt người yêu!