Tính chuyện làm ăn năm Rồng

Bối cảnh kinh tế thế giới và VN trong năm 2011 cho thấy đây là một năm bản lề với nhiều diễn biến không bình thường. Bước sang năm 2012, yêu cầu đa dạng hóa danh mục đầu tư càng trở nên cấp thiết hơn.

1- Vàng vẫn là một phương tiện đầu tư có tính hấp dẫn trong tình hình rối ren của kinh tế thế giới hiện tại. Trong lúc vàng giảm giá vào những ngày cuối năm 2011 thì thông tin về sự thay đổi trong mức nắm giữ của các quỹ đầu tư giao dịch trên sàn (ETF) vàng quốc tế cho thấy các nhà đầu tư trung và dài hạn vẫn duy trì niềm tin vào vàng. Các ngân hàng trung ương (NHTW) của những nền kinh tế lớn như Anh và Châu Âu nhiều khả năng phải theo đuổi một chính sách tiền tệ nới lỏng vì nhiều lý do khác nhau, dù là để ngăn chặn rủi ro xảy ra một đợt tái khủng hoảng tạo thành tình trạng khủng hoảng song đáy (double dip) hay là vì Châu Âu đang phải tìm cách bơm thanh khoản cho hệ thống ngân hàng và phải làm cho chi phí vay mượn trong khu vực này thấp hơn. Kinh tế Mỹ tuy có những tín hiệu đáng lạc quan vào cuối năm nhưng nhìn chung quan điểm cố gắng đẩy lùi thất nghiệp và đẩy nhanh tăng trưởng vẫn là trọng điểm trong chính sách của Cục dự trữ liên bang Hoa Kì (FED) cho đến khi họ nhận được những tín hiệu lạc quan hơn nữa.

Trong bối cảnh các NHTƯ lớn vẫn phải cố gắng duy trì nới lỏng tiền tệ hơn là chống lạm phát, vàng vẫn được các quỹ đầu tư duy trì trong danh mục. Với những bất ổn về nợ nần và rủi ro tái khủng hoảng ở Châu Âu, căng thẳng chính trị kéo dài ở Trung Đông, có nhiều cơ hội để vàng được đẩy lên trở lại trong năm 2012. Với việc nhiều ngân hàng đầu tư lớn vẫn duy trì dự báo là vàng còn lên trên 2.000 USD/ounce trong năm sau, người ta vẫn muốn giữ vàng để chờ cơ hội. Tuy nhiên, cần nhìn thấy vàng lúc này không thể còn được xem là một công cụ đầu tư an toàn nữa vì độ biến động giá rất lớn. Nó đã trở thành một công cụ đầu cơ để kiếm lời với rủi ro không nhỏ vì giá vàng thế giới đang chịu tác động không nhỏ bởi giới đầu cơ kiếm lời. Vì vậy, trong danh mục đầu tư trong năm 2012 nên duy trì vàng, nhưng không nên xem nó là một loại tài sản ít rủi ro nữa, mà là một công cụ đầu tư mang tính mạo hiểm để kiếm lời.

2- Chứng khoán là một phương tiện đầu tư có rủi ro cao khác đáng được cân nhắc. Năm 2011 là một năm ảm đạm đối với lĩnh vực này, do những khó khăn của kinh tế vĩ mô, lãi suất cao, tín dụng bị siết chặt cộng với yếu kém nội tại của một TTCK tăng trưởng thiếu bền vững dựa vào vốn ngoại và vốn nóng – những dòng vốn thiếu ổn định. Tuy nhiên, việc các chỉ số thị trường liên tục chạm những mức đáy mới tạo ra những cơ hội mua vào với giá tốt cho nhà đầu tư. Theo triết lý “mua thấp, bán cao” cơ bản của thị trường thì đây là thời điểm đầu tư không tồi.

Chưa thể khẳng định TTCK hiện tại đã chạm đáy thấp nhất của chu kỳ này hay chưa. Khi những điểm yếu của nền kinh tế đang bắt đầu lộ rõ và những bài thuốc đang được đưa ra để trị bệnh, tất yếu sẽ còn cần một khoảng thời gian để thuốc phát huy tác dụng (nhất là với những khoản nợ xấu của khu vực ngân hàng liên quan tới bất động sản). Nhưng với nhà đầu tư dài hạn, không lướt sóng kiếm tiền nóng mà nói, không nhất thiết phải chờ thị trường chạm đáy rồi mới mua cổ phiếu. Một cổ phiếu của Cty đang làm ăn hiệu quả và có giá tốt thì vẫn là một chiến lược tốt để đầu tư đón đầu sự hồi phục của nền kinh tế. Thông thường TTCK vẫn quay đầu tăng trở lại trước khi nền kinh tế thật sự bình phục, do đó chứng khoán vẫn nên nằm trong danh mục đầu tư năm sau với tính cách đón đầu sự hồi phục của nền kinh tế.

3- Gửi tiết kiệm VND hiện tại vẫn nên là một khoản đầu tư an toàn được duy trì trong danh mục. Với mặt bằng lãi suất hiện tại, nếu lạm phát trong năm 2012 được kiềm chế ở một con số, đây vẫn là một mức lãi suất thực dương. Quan trọng hơn, đối với nhà đầu tư, đây là một mức lợi nhuận tối thiểu phải vượt qua của những kênh đầu tư khác. Liệu có thể chắc chắn các kênh đầu tư khác như ngoại tệ, vàng, chứng khoán hay bất động sản sẽ mang lại tỉ suất sinh lợi thực sự trên 14%/năm trong tình hình hiện nay? Với một mức lãi suất ở vào loại cao trong nhiều năm trở lại đây, ở thời điểm này, gửi tiền tiết kiệm là một khoản đầu tư phòng thủ cần duy trì cho đến khi nền kinh tế tỏ ra mạnh khỏe trở lại và lãi suất giảm đáng kể.

4- USD, có thể nhìn nhận là một kênh đầu tư an toàn khác ngoài gửi tiết kiệm. Áp lực mất giá của VND vẫn duy trì khi mà dòng vốn đầu tư nước ngoài cả về gián tiếp và trực tiếp có dấu hiệu chững lại trong năm qua trong khi những lạc quan về những cải thiện trong tình hình nhập siêu của VN là còn khá sớm. Các tổ chức nước ngoài vẫn e dè nhận định rằng kinh tế VN vẫn rất dễ bị tổn thương với những cú sốc quốc tế, ví dụ như nếu xảy ra suy thoái kép ở những nền kinh tế lớn. Do đó, duy trì USD trong danh mục đầu tư là một lựa chọn phòng thủ bên cạnh gửi tiết kiệm tiền đồng. Vì đây là khoản đầu tư ít rủi ro và mang tính phòng thủ nên tỉ suất sinh lợi cũng không nên được kỳ vọng quá cao. Dù như thế, trong bối cảnh nền kinh tế vẫn còn nhập siêu và có sự chênh lệch về thời điểm giữa dòng USD thu được (thông qua giải ngân vốn đầu tư nước ngoài, vốn vay và tiền kiều hối) với dòng USD phải chi ra trả tiền nhập siêu trong năm, vẫn phải có những lúc tỉ giá USD/VND tăng theo nhu cầu thị trường để nhà đầu tư kiếm được chút lợi nhuận.

Chỉ số VN-Index liên tục phá vỡ những mức cản kỹ thuật. Nguồn: Vietstock

5 - Bất động sản có thể là một ngành tiềm ẩn nhiều khó khăn trong năm 2012. Khác với ngành chứng khoán khi mà đa số các vấn đề khó khăn đã lộ diện và giảm giá kéo dài, bất động sản vẫn tồn tại nhiều khó khăn chưa thể lường trước khi tình hình nợ xấu của các NHTM trong nước vẫn chưa rõ ràng. Những diễn biến tái cấu trúc ngân hàng vào cuối năm không chỉ rõ ra được đường hướng giải quyết các khoản nợ xấu còn tồn đọng ở các ngân hàng cũng như quy mô và khả năng tác động thực tế của chúng tới mức nào. Bên cạnh đó, dòng vốn đầu tư nước ngoài đổ vào lĩnh vực này đang chững lại và tâm lý nhà đầu tư chưa ổn định cũng cho thấy có rủi ro là thị trường này có thể còn đứng trước nhiều sức ép giảm giá hơn nữa. Cơ hội can thiệp của chính sách vào thị trường này không rõ ràng vì nó phụ thuộc vào khả năng kiềm chế lạm phát của Nhà nước và khả năng cải thiện chất lượng tín dụng và thanh khoản của ngành ngân hàng – những vấn đề sẽ còn tốn nhiều thời gian để kiểm chứng. Vì thế, kênh đầu tư này ở vào trạng thái rủi ro tiềm ẩn còn lớn và chưa có dấu hiệu cho thấy tâm lý nhà đầu tư ở vào trạng thái sẵn sàng bỏ tiền ra “bắt đáy” thị trường này. Ở thị trường bất động sản, lựa chọn đứng ngoài quan sát trong thời điểm những tháng đầu năm 2012 có thể là một lựa chọn phòng thủ cần thiết.

Tóm lại, với những phân tích cụ thể đã nêu, nhà đầu tư nên duy trì vàng và chứng khoán trong danh mục đầu tư với tư cách là những công cụ đầu tư có rủi ro cao, mang tính tấn công, chấp nhận rủi ro để tìm kiếm lợi nhuận, trong khi USD và tiết kiệm là những lựa chọn phòng thủ tốt để chờ đợi những khó khăn kinh tế qua đi.