"Dị nhân" sáng chế: Vươn tầm thế giới

Sáng chế để đời

Có một đòi hỏi bức thiết của cuộc sống mà ông phải "thai nghén" suốt 14 năm trời mới đáp ứng được. Đó là máy chữa cháy đa năng. Ông bảo, khi thấy một vụ cháy trạm biến áp điện, chỉ trong giây lát, hàng trăm tỷ đồng đã thành tro. Khi thấy một cái chợ bị cháy, cũng trong giây lát, hàng trăm tiểu thương sạt nghiệp, cuộc sống lâm vào khốn khó. Rồi nữa, một tòa nhà cao tầng bị cháy, bao người già, trẻ con bị lửa cướp mất sinh mạng. Đấy là nỗi đau nhức nhối đặt ra với toàn xã hội, mà những nhà sáng chế là những người ray rứt trước tiên.

Suy nghĩ vậy, ông bắt tay vào nghiên cứu và tự đặt ra cho bản thân- đấy sẽ là công trình để đời. Dẫu biết rằng, dấn thân vào sáng chế này sẽ phải trả giá đắt, phải đánh đổi rất nhiều, nhưng từ tiếng gọi của cuộc sống, ông vẫn làm và đã thành công. Ông bảo, chiếc máy chữa cháy hiện tại là thế hệ thứ tư với "bốn không" và "bốn được". Tức là: không cần bơm nước, không cần điện, không cần máy nổ và không ngủ (luôn tự động chữa cháy 24/24 giờ khi xảy ra sự cố). Và "bốn được": chữa được cho chất lỏng (xăng dầu, rượu), chất khí (gas), chất rắn và điện.

Ông Phương vẫn miệt mài thử nghiệm máy chữa cháy

Trên nguyên lý dùng khí CO2 đẩy nước, hơi nước, bọt, máy đã đạt tới nhiều tính năng ưu việt. Cụ thể như chữa cháy mà không cần nguồn năng lượng điện, máy bơm, gas... vì những nguồn năng lượng này cũng rất dễ gây cháy nổ. Với một đầu báo cháy rất nhạy, dưới 3 giây, khi nhiệt độ vượt ngưỡng 57 độ C, đầu báo sẽ vỡ cũng có nghĩa là hệ thống chữa cháy được tự động kích hoạt. Lắp máy này ở các tòa nhà, công xưởng, ô- tô, trường học, tàu thủy... và tất cả những nơi dễ xảy ra cháy nó sẽ là "lính cứu hỏa" nhanh và hiệu quả nhất. Hãy cứ hình dung sự cố xảy ra tại một ngôi nhà trong hẻm, hoặc xa trụ sở của cảnh sát PCCC, xe chữa cháy không vào được, không tới kịp, không có nguồn nước chữa cháy... tất cả sẽ thành tro. Nhưng với máy này, chỉ cần một lượng nước rất nhỏ có thể chữa cháy cả một tòa nhà.

Một lít nước hầu như không chữa được một đám cháy, nhưng cái máy này có thể chuyển một lít nước thành 1.500 lít hơi nước chỉ trong tích tắc. Hoặc, hãy hình dung dưới tầng hầm siêu thị, một ô-tô bị rò xăng, đám cháy bùng phát, nếu dùng nước chữa xăng sẽ nổi lên, bề mặt cháy càng lan rộng. Trong trường hợp đó, máy xác định cháy xăng sẽ phun bọt, CO2, Ni-tơ để chữa cháy phù hợp chứ không phun nước. Đặc biệt, nếu cháy xảy ra trong phòng, thư viện, bảo tàng, máy sẽ phun chất chữa cháy phù hợp không để ướt tài liệu, hiện vật hoặc hư hỏng máy tính, mất dữ liệu. Nhưng hay hơn, nhân văn hơn phải kể đến tính năng cung cấp ôxy cho nhân viên chữa cháy hoặc người mắc kẹt bên trong các tòa nhà bị khói làm ngột thở...

Ông Phương "ví dụ" về ý tưởng phát minh ra phương pháp ép CO2 vào nước
để tạo bọt chữa cháy

Thế giới đón nhận

Ông là người Việt Nam đầu tiên được Cơ quan phát minh sáng chế Hoa Kỳ cấp bằng độc quyền. Ở một đất nước có nền khoa học phát triển như Mỹ, để họ chấp nhận sáng chế và cấp bằng không hề dễ. Năm 2008, các giải pháp của máy đã được Nhà nước xây dựng thành tiêu chuẩn PCCC Quốc gia. Thiếu tướng Đỗ Văn Sơn - Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC (Bộ Công an), sau khi khảo sát, nghiên cứu đã ký văn bản gửi Cảnh sát PCCC các tỉnh, TP cả nước để hướng dẫn áp dụng máy này. Bộ Trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân cùng chuyên gia hạt nhân của Pháp sau khi xem thực tế hoạt động của máy đã đưa vào chương trình trọng điểm quốc gia về KHCN năm 2012 và có thể lắp đặt cho nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận. Đặc biệt, Cơ quan Sở hữu Trí tuệ Thế giới WIPO đã xét nghiệm công bố giải pháp này đạt tính mới Thế giới và nhận được sự đồng thuận của 147 nước. Tập đoàn Morito (Nhật) đã thử máy 3 lần, trong đó cả việc chữa cháy trong phòng sau đó bật máy tính, giở tài liệu ra xem có ảnh hưởng gì không. Trước khi ký hợp đồng mua máy chữa cháy để bảo vệ cho 8 nhà máy của mình, họ hỏi máy được bảo hành bao lâu? Không ngần ngại, ông nói bảo hành... 60 năm, tức là hết tuổi thọ công trình! Hợp đồng được ký với điều khoản được bảo hành 60 năm có sự chứng thực của Cục Cảnh sát PCCC.

Khi Tập đoàn điện lực VN muốn mua một máy để đề phòng cháy máy biến áp lắp ở Huế, ông Chủ tịch tập đoàn có hỏi: Điện cháy rất nhanh, máy chữa cháy của ông có nhanh bằng điện không? Ông bảo, nhanh hơn điện. Bởi nếu biến áp nóng tới 100 độ C mới cháy thì khi đến 70 độ C, máy chữa cháy đã tự hoạt động, phun hơi nước, làm lạnh máy biến áp, không để xảy ra cháy.

Ông Phương kể, một lần ngồi uống bia, vô tình ông phát hiện CO2 đã bị ép vào nước, không tồn tại thể tích, vì thế khi rót bia, nếu lon 1 lít thì vẫn thu về một lít bia nhưng lại có bọt lớn gấp 3 lần bia thoát ra. Mà bọt là thứ chữa cháy hiệu quả nhất. Từ đấy, ông đã nghĩ ra cách làm lạnh bình chứa nước để ép CO2 xuống, như thế khi máy hoạt động sẽ phun một lượng bọt lớn gấp ba lần nước để chữa cháy. Bọt lại nhẹ nên có thể bay cao, xa, chữa cháy hiệu quả với các tòa cao ốc. Nhờ nguyên lý này mà có lần Bí thư Thành ủy Đà Nẵng hỏi ông, máy này có thể đẩy chữa cháy lên bao nhiêu tầng, ông nói: có thể qua đèo Hải Vân!