Lại có dấu hiệu ngân hàng “khan” VND

Nếu suốt 2 tháng qua, lãi suất chủ yếu được điều chỉnh ở kỳ hạn dài, trên 12 tháng và tăng mạnh nhất ở kỳ hạn 24 - 36 tháng thì nửa tháng gần đây, nhiều ngân hàng tăng mạnh lãi suất sang cả kỳ hạn ngắn, cho thấy dấu hiệu căng thẳng vốn đang tăng lên.

Trước tháng 7, kỳ hạn ngắn dưới 3 tháng, lãi suất phổ biến dưới mức 7%/năm, thậm chí chỉ khoảng 5 - 6%/năm và có một khoảng cách khá xa so với các kỳ hạn dài.

Tuy nhiên, tất cả kỳ hạn ngắn đã đồng loạt tăng và mức trên 7%/năm trở nên phổ biến, thậm chí không ít ngân hàng vượt mức 8,5%/năm.

Lý giải nguyên nhân khiến cuộc đua hút vốn VND tiếp tục "nóng", đại diện một ngân hàng thương mại cổ phần cho biết: thứ nhất, hiện nay có nhiều kênh đầu tư hấp dẫn, nên khách hàng chỉ muốn gửi ngắn hạn, chứ không thích gửi dài hạn như trước đây.

Thứ hai, Ngân hàng Nhà nước vừa đưa ra quy định về tỷ lệ tối đa của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung - dài hạn, nhưng hiện tại nhu cầu của người dân và doanh nghiệp vẫn muốn vay trung - dài hạn vì đang đầu tư vào những kế hoạch cho cuối năm.

Trong khi nhu cầu vay vốn trung - dài hạn vẫn không biến động nhiều so với thời gian trước, thậm chí còn tăng mà Ngân hàng Nhà nước quyết định điều chỉnh tỷ lệ vốn ngắn hạn và cho vay dài hạn, nên nguồn vốn của các ngân hàng thương mại tạm thời bị thiếu hụt và phải tìm cách bù đắp.

Thống kê sơ bộ của một ngân hàng thương mại cổ phần có trụ sở tại Hà Nội cho thấy, tổng lượng tiền đồng huy động ngắn hạn vẫn tăng khoảng 25 - 30%, nhưng lượng tiền huy động trung - dài hạn chỉ tăng hơn 10% so với 2 - 3 tháng trước. Sau một thời gian thiếu USD, gần đây tại các ngân hàng thương mại lại xảy ra hiện tượng dư thừa USD, khan VND.

Lãi suất giao dịch bình quân VND trên thị trường liên ngân hàng vài tuần gần đây có xu hướng tăng khá cao ở tất cả các kỳ hạn. Mức tăng thấp nhất là 0,68%/năm. Đáng chú ý, có thời điểm, lãi suất bình quân kỳ hạn qua đêm, 1 tuần, 2 tuần và 12 tháng có mức tăng trên 1%/năm so với số liệu kỳ trước đó.

Tín hiệu này cho thấy, bên cạnh yếu tố mang tính cạnh tranh trên thị trường thì thực sự các ngân hàng đang có nhu cầu về vốn, khả năng căng thẳng trong thanh khoản vốn ngắn hạn cho những tháng cuối năm và dịp Tết đã được các ngân hàng nhận thấy. Áp lực vốn khiến các ngân hàng phải dự phòng trước.

Trao đổi với báo chí, đại diện một ngân hàng thương mại cổ phần cho rằng, đúng là thời gian gần đây, ngân hàng đang có tình trạng thừa USD, thiếu VND cho vay.

Sau một thời gian “sính” dùng USD, hiện nay khách hàng có nhu cầu vay USD thấp hơn do sợ rủi ro tỷ giá, trong khi Nhà nước đang có nhiều chính sách hạn chế tình trạng USD hóa… nên nhu cầu về USD tạm thời giảm xuống.

Trong khi đó, chính sách hỗ trợ lãi suất 4%/năm của Nhà nước đang ngày càng hấp dẫn khiến nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu trước chỉ vay USD (bây giờ vẫn cần USD) nhưng cũng chuyển sang vay VND để tận dụng chính sách hỗ trợ của Nhà nước, đồng thời hạn chế phần nào rủi ro tỷ giá.

Theo một quan chức của Ngân hàng Nhà nước, bên cạnh tác động tích cực của chính sách hỗ trợ lãi suất thì qua khảo sát ban đầu của Ngân hàng Nhà nước, việc thực hiện chính sách cho vay hỗ trợ lãi suất khiến nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu chuyển từ vay USD sang vay VND để được hưởng chính sách ưu đãi khiến các ngân hàng thương mại lâm vào tình trạng thừa USD, thiếu VND.

Vị quan chức này cho rằng, cơ chế hỗ trợ lãi suất đã làm tăng trưởng tín dụng VND đạt mức cao, dẫn đến sự chênh lệnh giữa lãi suất tiền gửi và lãi suất cho vay bằng VND. Được biết, Ngân hàng Nhà nước đang xem xét để có chính sách phù hợp xử lý tình trạng này.