“Bóng đen” trong ngân hàng

Phát biểu khai mạc Hội nghị về phòng chống sai phạm, tham nhũng trong hoạt động tín dụng NH diễn ra tại TP.HCM vào ngày 30-11, ông Nguyễn Xuân Phúc - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng, Phó trưởng Ban Chỉ đạo trung ương về phòng chống tham nhũng - cho biết: “Sự phát triển khá nhanh của hệ thống NH đã góp phần tích cực cho phát triển nền kinh tế nhưng kéo theo tội phạm, tham nhũng trong lĩnh vực NH diễn biến phức tạp, tài sản thiệt hại lớn".

Mua chuộc bằng hoa hồng

Phổ biến trong hầu hết các vụ án xảy ra thời gian qua là cán bộ NH lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao để phạm tội. Một số hành vi điển hình gồm: sử dụng sổ tiết kiệm khống, vàng giả để thế chấp; giả mạo chữ ký khách hàng gửi tiết kiệm để tham ô, lừa đảo; không hạch toán vào tài khoản của khách hàng mà vào tài khoản của cá nhân cán bộ, chuyển tiền đi NH khác rồi rút tiền; thu tiền nợ vay không nhập quỹ; không thẩm định hoặc cố tình thẩm định sai tài sản thế chấp; cán bộ NH làm giả giấy rút tiền, mạo tên khách hàng gửi tiền tiết kiệm để rút một phần tiền. Một số cán bộ đã sử dụng các doanh nghiệp tư nhân “sân sau” để thực hiện hành vi tham ô, chiếm đoạt tiền của NH, nhà nước, điển hình như vụ xảy ra tại Công ty cho thuê tài chính II thuộc Agribank.

Ông Phạm Anh Tuấn - Phó chánh Văn phòng Ban chỉ đạo, cho biết một số NH thương mại, công ty quản lý quỹ, các tổ chức kinh tế lợi dụng việc thành lập các công ty “sân sau”. Từ đó, sử dụng các đòn bẩy tài chính, chuyển tiền, ủy thác đầu tư cho các doanh nghiệp, cá nhân nhằm tăng quy mô giả tạo, tiếp tay cho hoạt động đầu cơ bất động sản, chứng khoán, tín dụng đen, làm lũng đoạn thị trường trong suốt thời gian dài. Các công ty "sân sau" lập các hợp đồng tiền gửi giả mạo, dấu giả, chữ ký giả, lệnh chi khống để chiếm đoạt tiền của NH. Cũng có trường hợp, cán bộ NH sửa, tẩy xóa, nâng giá trị các chứng chỉ tiền gửi rồi đem thế chấp tại chính NH mình đang công tác. Những vụ này chỉ thực hiện được khi mua chuộc cán bộ NH, chủ yếu là cán bộ trực tiếp làm công tác tín dụng, cán bộ thẩm định hồ sơ, tài sản thế chấp hoặc lãnh đạo của các chi nhánh NH. Mua chuộc chủ yếu bằng hoa hồng.

Ông Đinh Văn Toàn - Phó giám đốc Công an Hà Nội - còn cho biết mức chi hoa hồng trong các hợp đồng tín dụng là từ 3 - 5% tổng số tiền vay.

Phổ biến trong hầu hết các vụ án xảy ra thời gian qua là cán bộ NH lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao để phạm tội. (Ảnh minh họa).

Thanh tra "sân sau"

Theo ông Đinh Văn Toàn, “cán bộ NH vi phạm thường ham mê cờ bạc, hoạt động bất chính trong lĩnh vực bất động sản, chứng khoán, cho vay nặng lãi… Điều nguy hiểm là ngành NH chưa phối hợp với công an trong điều tra nên thiệt hại ngày càng nặng”. Ông Trần Duy Thanh - Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng - cũng thừa nhận các vụ án liên quan đến lĩnh vực NH ngày càng nghiêm trọng. Tuy nhiên, công tác điều tra gặp nhiều khó khăn khi NH luôn nêu lý do an ninh tiền tệ.

Thống đốc NH Nhà nước Nguyễn Văn Bình đã nhận trách nhiệm về sự yếu kém trong công tác thanh tra, giám sát của NH Nhà nước đối với hệ thống NH thời gian qua và điều này sẽ được khắc phục trong thời gian tới. Ngành NH sẽ phối hợp chặt chẽ hơn trong công tác phòng chống sai phạm trong hoạt động tín dụng, NH. Sắp tới, NH Nhà nước và Bộ Công an sẽ ký kết một thông tư liên tịch về vấn đề này. NH Nhà nước sẽ làm việc với NH thương mại về vấn đề thành lập quỹ với số tiền khoảng 15 - 20 tỉ đồng để thưởng cho các tổ chức, cá nhân trong phòng, chống tội phạm.

Trong báo cáo tại hội nghị, Văn phòng Ban chỉ đạo yêu cầu NH Nhà nước kiểm soát chặt chẽ việc cấp phép thành lập các NH nhỏ; kiểm soát, thanh tra toàn diện hoạt động NH là “sân sau” của tổ chức, tập đoàn kinh tế chiếm phần vốn chi phối.