Anh hùng xạ điêu Quách Tĩnh

Đại hiệp trượng nghĩa Quách Tĩnh

Quách Tĩnh là một trong những anh hùng tiêu biểu dưới ngòi bút Kim Dung nhưng lại có nhiều điểm khác biệt so với định nghĩa và tiêu chuẩn mẫu mực về anh hùng võ hiệp.

Theo tiểu thuyết, Quách Tĩnh không sở hữu dung mạo tuấn tú như Dương Quá, lại là người chậm chạp, ngốc nghếch – không được xếp hàng “đại trí” như Tiêu Phong. Tuy nhiên, nhờ bản tính chăm chỉ, thật thà, dũng cảm và hay giúp đỡ người khác, chàng luôn được gắn với danh hiệu đại nghĩa, đại dũng.

Quách Tĩnh có một thân thế đặc biệt: gốc người Đại Tống nhưng sinh ra tại Mông Cổ. Cái tên Quách Tĩnh do đạo sĩ phái Toàn Chân - Trường Xuân Tử Khưu Xử Cơ đặt cho với mong muốn chàng và người anh em kết nghĩa Dương Khang không quên mối nhục Tĩnh Khang của Đại Tống khi xưa.

Hình dung về Quách Tĩnh trong truyện và trong các bộ phim truyền hình

Chính nhờ hoàn cảnh này, Quách Tĩnh đã may mắn khi được Thành Cát Tư Hãn, Triết Biệt nhận làm đồ đệ, vừa được Giang Nam Thất Quái và Hồng Thất Công truyền cho võ công cái thế. Món võ nổi tiếng của Quách Tĩnh là Kháng long hữu hối – một trong những chiêu thức khó nhất của Hàng Long thập bát chưởng.

Mặc dù không nhiều thiện cảm với “chàng ngốc” nhưng “Đông tà” Hoàng Dược Sư và “Bắc cái” Hồng thất công cũng phải thầm khen ngợi Quách Tĩnh tuổi đời còn rất trẻ nhưng đã có thể tiếp hơn trăm chiêu với hai người. Có thể nói, người có thể đơn đấu với Quách Tĩnh mà thắng được cũng chỉ có vài người.

Anh hùng xạ điêu năm 2003 do Lý Á Bằng thủ vai chính

Không giống với các vị anh hùng cùng thời – toàn bộ tài nghệ của Quách Tĩnh được dồn cả vào mục đích cứu người, một thân chống quần hùng, đánh đổi mạng sống của muôn dân. Thành tích lớn nhất của chàng là bảo vệ thành Tương Dương trước sự xâm lăng của người Mông Cổ. Khi bị thất thủ, Quách Tĩnh và gia đình đều đã tự vẫn. Cái chết của chàng thể hiện lòng mong ước thái bình, đập tan bạo tàn. Đó là cái chết của một anh hùng vì sơn hà xã tắc, vì hiệp nghĩa mà hy sinh.

Tạo hình bản bao của Trương Trí Lâm trong phiên bản năm 1994

Trên màn ảnh Hoa ngữ từng xuất hiện 22 phiên bản Quách Tĩnh (10 lần trong phim Anh hùng xạ điệu và 12 lần trong phim Thần điêu hiệp lữ). Nếu tính riêng 10 bộ Anh hùng xạ điêu cũng có tới 4 phiên bản điện ảnh vào các năm 1958, 1977, 1978 và 1981 và 6 phiên bản truyền hình vào các năm 1976 (Bạch Bưu) , 1983 (Huỳnh Nhật Hoa), 1988 (Huỳnh Văn Hào), 1994 (Trương Trí Lâm), 2003 (Lý Á Bằng) và 2008 (Hồ Ca).

Phiên bản gần đây nhất do Hồ Ca thủ vai

Điểm gây tranh cãi nhiều nhất với dàn diễn viên được lựa chọn vào vai Quách Tĩnh là thiếu nhất quán về dung mạo cho tới tạo hình. Trong khi Bạch Bưu, Lý Á Bằng đi sát với miêu tả của Kim Dung về “chàng ngốc” khù khờ chậm chạp thì hình ảnh tuấn tú của Huỳnh Nhật Hoa, Trương Trí Lâm hay Hồ Ca lại bị xem là quá rộng rãi, thiếu chân thực.

Về diễn xuất, đa phần các nghệ sỹ đều có được nét cá tính riêng nhưng với các cảnh quay võ thuật thì những diễn viên có kinh nghiệm dày dặn như Huỳnh Văn Hào, Lý Á Bằng luôn “áp đảo” phiên bản của Trương Trí Lâm hay Hồ Ca.

Quách Tĩnh, Hoàng Dung: Tình yêu lý tưởng của Kim Dung

Hoàng Dung, Quách Tĩnh do Châu Tấn và Lý Á Bằng thủ vai nhận được nhiều khen ngợi của khán giả

“Trong các tiểu thuyết của mình, ông đã xây dựng nên rất nhiều chuyện tình đẹp. Vậy với ông đâu là tình yêu lý tưởng nhất và đâu là tình yêu mà ông khao khát nhất?” – câu hỏi được đặt ra cho Kim Dung trong một chương trình talkshow của đài truyền hình Hồ Nam cách đây vài năm. Và câu trả lời đã khiến khán giả vô cùng bất ngờ: “Quách Tĩnh, Hoàng Dung”.

Nhà văn chia sẻ: “Truyện của tôi có rất nhiều cặp đôi có kết thúc viên mãn như Lệnh Hồ Xung, Nhậm Doanh Doanh hay Dương Quá, Tiểu Long Nữ… Tuy nhiên, tình yêu của chàng ngốc và tiểu quỷ lém lỉnh vẫn khiến tôi rung động nhiều nhất, khát khao được có nhất trong đời”.

Phiên bản gần đây nhất do Lâm Y Thần và Hồ Ca đảm nhiệm

Phát ngôn này cho thấy, bản thân nhà văn luôn tôn thờ tình yêu giản dị nhưng sâu sắc, yên bình nhưng tinh tế. Nó không nhiều kịch tính như Thần điêu hiệp lữ và cũng không quá ngẫu hứng như Tiếu ngạo giang hồ. Không giống các mối tình tay 3, tay 4 như Trương Vô Kỵ trong Ỷ thiên đồ long ký hay Vương Ngữ Yên trong Thiên long bát bộ, cũng không quá đào hoa như Vy Tiểu Bảo cùng 7 bà vợ.

Tình yêu của hai con người ở thế cực đoan về mặt trí tuệ – một tiểu tử ngốc nghếch chưa từng nếm mùi phồn hoa – một cô gái vô cùng thông minh và xinh đẹp ngay từ khi bắt đầu đã hoàn toàn tình cờ và đơn giản.

Trương Trí Lâm và Chu Ân trong phiên bản năm 1994

Chữ duyên đưa đẩy cho hai người gặp nhau nhưng chính bản tính thật thà, dũng cảm của Quách Tĩnh mới là yếu tố quyết định chinh phục được thiếu nữ ngỗ nghịch nhưng nhân hậu.

Ngoài ra, tình yêu của Quách Tĩnh, Hoàng Dung còn gắn với một lòng trung thành với tổ quốc, lòng nhân ái với muôn dân. Chất anh hùng ca quyện với chất võ hiệp đã tạo nên một chuyện tình đầy thi vị, khiến Anh hùng xạ điêu trở thành một trong những tác phẩm thành công nhất của Kim Dung.

Mời độc giả xem lại những hình ảnh đáng nhớ của phiên bản Anh hùng xạ điêu năm 2003 do Lý Á Bằng, Châu Tấn thủ vai chính: