Phim kinh dị Việt: Thử thách lòng kiên nhẫn của khán giả?

Thị trường điện ảnh Việt Nam đang chứng kiến sự lên ngôi của dòng phim mới, phim kinh dị. Sự ganh đua này một mặt góp phần "đổi món” cho nghệ thuật thứ Bảy của Việt Nam, nhưng đồng thời cũng phơi bày những lúng túng trong việc lựa chọn hướng đi, đề tài cũng như phương tiện biểu đạt nghệ thuật của các nhà làm phim nước nhà.

Poster bộ phim "Bóng ma học đường"

Bùng nổ phim... dọa ma

Thực tế, cho đến bây giờ, trong tất cả những phim kinh dị đã chiếu ở rạp, dường như chỉ có "Giao lộ định mệnh” là "xem được” hơn cả. Song, người xem lại tỏ ra thất vọng vì... "nó na ná giống phim của Hollywood”.

Chỉ trong vòng vài năm qua Việt Nam đã có gần chục phim kinh dị đã, đang và sẽ đưa vào sản xuất. Đầu tiên phải kể đến "Khi yêu đừng quay đầu lại” và "Bóng ma học đường” (hãng Thiên Ngân), tiếp đó là "Giao lộ định mệnh” và "Giữa hai thế giới”. Sắp ra rạp có phim "Bẫy cấp 3”, nhưng được chờ đón nhất là "Lời nguyền huyết ngải” của Bùi Thạc Chuyên - đạo diễn có rất nhiều thành công trong dòng phim nghệ thuật, góp phần đưa tên tuổi điện ảnh Việt Nam ra với thế giới trong thời gian qua. Trong khi đó, phim "Con ma nhà họ Hứa” từng nổi tiếng ở thập kỉ 70 của thế kỉ trước cũng được hãng Phước Sang dự định bấm máy tái sản xuất vào năm 2012.

Lòng kiên nhẫn bị thử thách?

Đặc trưng của phim kinh dị là cuốn hút tâm trí người xem vào sâu trong thế giới không có thật của ma quỷ, máu me, chém giết để họ khám phá nỗi sợ hãi, trải nghiệm những cảm xúc cực mạnh của con người. Trên thế giới, phim kinh dị vẫn được khán giả thích thú, theo dõi như một phương tiện giải trí kích thích nhất. Tuy vậy, khi đến Việt Nam, dòng phim này cũng có những biến thể, và hậu quả là khán giả đa phần hụt hẫng, lắc đầu với tâm lí xem "không đã”.

Một trong những nguyên nhân đó là do những kịch bản lỏng lẻo, thiếu những chi tiết ám ảnh, diễn xuất của diễn viên không lột tả được thần thái của nhân vật, nghệ thuật cắt dựng phim non tay, thiếu những điểm nhấn trọng tâm. Cái quan trọng là đạo diễn và biên kịch dường như không nghiên cứu, hiểu rõ yếu tố tâm lí của người xem nên không đánh trúng được thần kinh sợ hãi của khán giả. Các phim đều làm theo một mô típ giống nhau, khai thác mối tình giữa người và ma, bên cạnh đó là những oan hồn lởn vởn xung quanh đòi nợ máu. Bối cảnh thì được dàn dựng cũ kĩ với những ngọn nến leo lét, gió thổi hiu hiu, ánh trăng mờ ảo, không gian âm u, cô tịch, thi thoảng có vài tiếng la hét thất thanh. Việc hóa trang thì như diễn hề trên sân khấu, ma quỷ được tô mắt đậm, môi đỏ choét hoặc thâm xì, mặt trắng bệch, nhìn đã thấy... không thật... Dường như, kinh dị chỉ là cái mác để thu hút lượng khán giả mua vé đến rạp xem phim, còn nội dung thế nào thì tiền hậu bất nhất, quảng cáo một đằng, thực tế trong phim một nẻo.

Phim kinh dị Việt không thiếu những pha "cười ra nước mắt”, bởi nhiều khi không phải cố tình mà là do những lỗi ngớ ngẩn. Điển hình là "Bóng ma học đường”. Ra rạp với mác phim 3D đầu tiên của Việt Nam, khán giả cứ hi vọng cùng với hiệu ứng không gian ba chiều, phim sẽ gây những bất ngờ lớn, song, người ta chú ý đến những cảnh lột đồ, hở hang, bị đánh rất... vô duyên của diễn viên. Điều này khiến người ta nghĩ đến yếu tố câu khách nhiều hơn, vì cảnh Đinh Ngọc Diệp bị xé toạc áo, hở ngực đã được lan truyền từ khi phim mới bấm máy. Còn "Giữa hai thế giới”, dù đạt doanh thu 6,5 tỉ đồng sau một tuần công chiếu, khán giả vẫn không khỏi cười ồ lên bởi sự "làm dáng” không phải lối khi một cô gái đi nhặt phế liệu (Tâm Tít đóng) lại mặc váy hoa ngắn cỡn rất điệu đà, người vợ (Đinh Ngọc Diệp đóng) bị chồng cầm dao truy sát điên cuồng vẫn phải quay lại bằng được để ôm chiếc va li to đùng (dù chiếc va li không cất giấu bảo bối để có thể... trừ ma, cũng chẳng tham gia vào những cảnh sau đó)...

Với tất cả những điều đó, khán giả ra rạp xem phim kinh dị "nội” dường như là bị thử thách lòng kiên nhẫn hơn là được trải nghiệm nỗi sợ hãi và chiêm nghiệm về nhân quả, về sự sống và cái chết, thậm chí chỉ để giải trí đơn thuần.

Lỗi tại... kiểm duyệt

Gần như thành thông lệ, hễ có sự phản ứng nào về nội dung của phim, đạo diễn và nhà sản xuất đều bật ra những lí do hết sức... bất khả kháng, đó là kinh phí và kiểm duyệt. Không có đủ kinh phí, đương nhiên không thể có bối cảnh, thời gian, hậu kì để phim được chăm chút kĩ lưỡng, song, với những phim diễn viên đóng nhạt nhẽo, kịch bản rời rạc, dọa ma mà chỉ gây hài, kĩ xảo cũ kĩ, không tạo nên hiệu ứng, âm thanh, ánh sáng đủ để người xem sợ thì có thể đổ lỗi cho kinh phí được chăng?

Dường như biết trước khán giả sẽ thất vọng, trước ngày "Giữa hai thế giới” ra rạp, nhà sản xuất Đỗ Minh Quang đã "dọn đường” dư luận bằng cách than thở là phim bị hội đồng kiểm duyệt cắt mất hơn 5 phút nên khi xem thấy sường sượng ở một số "mối nối”. Song, 5 phút liệu có "đỡ” được cho tất cả những gì khán giả cảm nhận về bộ phim? Nhà sản xuất phim này cũng phải tiếp tục "xuống nước” đính chính rằng phim của mình không phải phim kinh dị mà đúng hơn là mang màu sắc hình sự huyền bí nhiều hơn là ma mị và không làm theo kiểu hù dọa để khán giả phải sợ.

Đạo diễn Lê Bảo Trung thẳng thắn bày tỏ: "Phim kinh dị mà xem chẳng kinh dị là thực trạng chung hiện nay. Nếu làm đúng thể loại này sẽ vi phạm Luật Điện ảnh: không cho phép những cảnh quay gây sợ hãi, bạo lực, hoang mang, truyền bá tệ nạn mê tín dị đoan”. Anh cũng đồng ý với Bùi Thạc Chuyên về việc nên phân loại phim như các nước từng làm để tạo điều kiện thông thoáng cho những người làm phim hơn.