Hai lần bị oan nhưng không được bồi thường

Thứ Hai, ngày 01/02/2016 07:44 AM (GMT+7)

Sau khi khởi tố oan tội giết người, cơ quan tố tụng bèn đổi sang tội… đánh bạc rồi đình chỉ luôn tội này với lý do hành vi không còn nguy hiểm cho xã hội.

Ngày 5-10-2012 là ngày anh Hồ Hữu Hiếu (ngụ xã Gành Dầu, huyện Phú Quốc, Kiên Giang) không thể nào quên. Bởi anh đang yên lành làm ăn thì tai họa ập xuống: Anh bị bắt tạm giam 70 ngày về tội giết người.

“Đầu vào” giết người, “đầu ra” đánh bạc

Trước đó, một vụ trọng án xảy ra tại xã Gành Dầu, huyện Phú Quốc. Kẻ thủ ác dùng dao tấn công ba mẹ con chị Nguyễn Thị Phi đến bất tỉnh, lấy số nữ trang hơn bốn lượng vàng. Báo chí khi đó đăng tin: Bước đầu, Công an tỉnh Kiên Giang xác định Lê Thành Nam (49 tuổi) rủ Hồ Hữu Hiếu (33 tuổi) đột nhập nhà chị Phi. Hai con chín tuổi và sáu tuổi của chị Phi thức giấc kêu cứu thì bị hung thủ đánh tới tấp vào đầu. Chị Phi và đứa con nhỏ thoát chết nhưng cháu C. chín tuổi đã tử vong. Vụ án khiến nhân dân trong huyện đảo phẫn nộ đòi sớm đưa hung thủ ra xét xử.

“Đến 5-10-2012, khi tôi đang ở gần nhà thì nhận điện thoại của một công an huyện rủ đi uống cà phê. Khi tôi tới quán mới nói được mấy câu thì có mấy công an xuất hiện còng tay tôi kêu về xã nói chuyện. Tôi ngơ ngác, hoảng loạn không biết vì sao bị bắt. Khi về xã, tôi bị công an khám xét người và hỏi giấu vàng ở đâu, khai mau… Công an nói tôi bị bắt vì liên quan đến vụ án giết người, rằng Lê Thành Nam (kẻ gây án nêu trên - PV) khai tôi là đồng phạm” - anh Hiếu nhớ lại.

Anh Hiếu kể tiếp: “Tôi một mực nói không biết gì. Sau đó tôi được chuyển về trại tạm giam công an tỉnh. Tháng đầu tiên, điều tra viên liên tục hỏi tôi về vụ giết người, cướp tài sản. Khi đó tôi mới biết Nam khai tôi là đồng phạm. 25 ngày sau, tôi không bị hỏi gì nữa. Tiếp đó, điều tra viên yêu cầu tôi viết tờ khai phạm tội đánh bạc rồi được thả về, sau khi được thả công an sẽ hủy tội danh đánh bạc cho tôi, nếu không tôi sẽ bị tạm giam thêm bốn tháng nữa. Do mong được về với gia đình nên tôi khai đại theo hướng dẫn của công an là có cá độ hai trận đá gà, hai trận đá banh trong tháng 3 và 4-2012, tổng cộng 9,5 triệu đồng với ba người bạn. Sau khi tôi được thả, ba người bạn này khai với công an là họ khai đại có đá gà 500.000 đồng để tôi được thả ra chứ thật sự họ cũng không tham gia cá độ, đánh bạc gì với tôi”.

Hai lần bị oan nhưng không được bồi thường - 1

Anh Hồ Hữu Hiếu (phải) và ông Trần Văn Miên - người bị “lôi” vào vụ đánh bạc một cách vô lý. Ảnh: N.ĐỨC

Chuyển tội danh để né bồi thường oan?

Từ khi bị bắt, anh Hiếu liên tục kêu oan nhưng anh vẫn bị tạm giam đến 70 ngày.

Quá trình điều tra, cơ quan tố tụng biết lời khai của Nam về anh Hiếu là không đúng. Nhưng thay vì đình chỉ điều tra, xác định anh Hiếu vô tội và xin lỗi, bồi thường oan, cơ quan tố tụng lại nghĩ ra cách đối phó ngoạn mục: Thay đổi tội danh đối với anh Hiếu.

Cụ thể, ngày 12-12-2012, anh Hiếu nhận được quyết định của CQĐT Công an tỉnh Kiên Giang khẳng định anh không phạm tội giết người, cướp tài sản nhưng phạm tội đánh bạc nên có quyết định thay đổi quyết định khởi tố từ tội giết người sang tội đánh bạc.

Khi được tại ngoại, anh Hiếu được công an yêu cầu làm đơn xin miễn truy cứu trách nhiệm hình sự tội đánh bạc. Anh Hiếu không đồng ý.

Đến 22-8-2012, CQĐT Công an tỉnh Kiên Giang có quyết định đình chỉ điều tra vụ án hình sự, đình chỉ bị can đối với anh Hiếu về tội đánh bạc với lý do “chuyển biến tình hình mà hành vi của bị can không còn nguy hiểm cho xã hội”.

“Hai ngày sau khi đình chỉ thì tôi được thả. Ngày 11-3-2013, Công an tỉnh Kiên Giang triệu tập tôi và đề nghị tôi làm đơn xin miễn truy cứu trách nhiệm hình sự vụ đánh bạc nhưng tôi không đồng ý vì tôi không đánh bạc. Tôi làm đơn kêu oan gửi VKSND và Công an tỉnh. Cuối tháng 3-2013, Công an tỉnh Kiên Giang trả lời đơn khiếu nại rằng việc chuyển tội danh là đúng. Tôi thấy công an tỉnh đã cố tình chuyển tội danh để né trách nhiệm bồi thường oan cho tôi” - anh Hiếu bức xúc.

Không bồi thường “do chuyển biến tình hình”

Trả lời đơn yêu cầu bồi thường oan của anh Hiếu, VKSND tỉnh Kiên Giang vẫn khẳng định anh Hiếu không phạm tội giết người nhưng phạm tội đánh bạc. Theo Viện, “do chuyển biến tình hình mà hành vi phạm tội của anh Hiếu không còn nguy hiểm cho xã hội nên CQĐT Công an tỉnh Kiên Giang đình chỉ điều tra bị can, miễn trách nhiệm hình sự tội đánh bạc”. Dẫn Điều 27 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, Viện cho rằng anh Hiếu thuộc đối tượng được miễn trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật nên không được bồi thường thiệt hại.

Trả lời Pháp Luật TP.HCM, ông Huỳnh Đông Bắc, Chánh Văn phòng VKSND tỉnh Kiên Giang, nói: Qua điều tra, cơ quan tố tụng xác định anh Hiếu không phạm tội giết người, cướp tài sản. Còn việc chuyển tội danh là do CQĐT chuyển hồ sơ qua VKSND tỉnh để phê chuẩn. “Các tình tiết của vụ đánh bạc là do công an làm xong rồi có kết luận chuyển qua, còn việc có ép cung hay không thì tôi khẳng định quá trình lấy lời khai đều có kiểm sát viên tham gia đúng quy định. Việc bác đơn yêu cầu bồi thường của anh Hiếu, VKSND tỉnh đã nghiên cứu đầy đủ hồ sơ vụ án, trường hợp anh Hiếu không được bồi thường oan vì quyết định đình chỉ công an đã nêu rõ do “chuyển biến tình hình…” - ông Bắc nói. 

* * *

Anh Hiếu cho biết sẽ khởi kiện VKSND tỉnh Kiên Giang ra tòa để đòi bồi thường oan và buộc xin lỗi công khai. “Từ ngày bị bắt, gia cảnh chúng tôi rơi vào cảnh khó khăn, dư luận, người dân địa phương vẫn coi tôi là kẻ giết người. Kẻ giết người thật sự đã bị tòa xét xử, còn nỗi oan của tôi không biết khi nào mới được minh oan” - anh Hiếu hỏi.

Có liên quan gì đâu mà chuyển tội danh

Việc chuyển tội danh thường chỉ áp dụng đối với trường hợp cùng một hành vi phạm tội nhưng dấu hiệu cấu thành tội phạm khác nhau. Trong vụ án này, anh Hiếu bị khởi tố từ tội giết người sau đó chuyển tội danh sang tội đánh bạc là không đúng, bởi hai tội danh này không có mối liên hệ nào về hành vi phạm tội. Vụ án trên lẽ ra phải đình chỉ, xin lỗi người bị oan vì anh Hiếu không phạm tội giết người. Còn nếu anh Hiếu có phạm tội đánh bạc thì cần tách ra điều tra làm rõ, nếu đủ chứng cứ thì xử lý sau. Và nếu không đủ chứng cứ chứng minh anh Hiếu phạm tội đánh bạc thì phải đình chỉ với lý do hành vi không cấu thành tội phạm.

Một lãnh đạo VKSND Cấp cao tại TP.HCM

Anh Hiếu bị oan đến hai lần

Việc khởi tố và tạm giam anh Hiếu được chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn đầu, anh Hiếu bị khởi tố và bị bắt tạm giam về tội giết người, cướp tài sản. Giai đoạn 2, anh Hiếu bị khởi tố về tội đánh bạc. Ở giai đoạn đầu, CQĐT không có căn cứ xác định anh Hiếu phạm tội giết người, cướp tài sản thì phải đình chỉ, xác định anh bị oan và xin lỗi, bồi thường.

Ở giai đoạn 2, tội đánh bạc được hiểu là nhiều người (ít nhất từ hai người trở lên) cùng tham gia thực hiện hành vi dưới bất kỳ hình thức nào với mục đích được thua bằng tiền hay hiện vật. Như vậy, CQĐT phải xác định anh Hiếu đánh bạc với ai, đánh như thế nào, số tiền đánh bạc có đủ định lượng xử lý hình sự không.Nếu không chứng minh được thì phải đình chỉ, xin lỗi và bồi thường oan.

Đến nay hành vi đánh bạc vẫn bị coi là trái pháp luật, tội đánh bạc vẫn đang được BLHS quy định. Vì vậy, nếu ai đó nhận định hành vi đánh bạc có sự chuyển biến tình hình làm cho hành vi phạm tội đánh bạc không còn nguy hiểm cho xã hội nữa thì nghe rất buồn cười. Cho nên trong vụ này đáng lẽ chỉ làm oan một lần thì cơ quan tố tụng vì lý do nào đó, vô hình trung làm oan anh Hiếu đến hai lần.

Luật sư HUỲNH PHƯỚC HIỆP, Đoàn Luật sư TP.HCM

Khai đại cho Hiếu được thả để kêu oan

Từ khi xảy ra vụ án, công an tỉnh triệu tập tôi làm việc sáu lần. Ba lần đầu hỏi về việc Hiếu giết người, ba lần sau hỏi về việc Hiếu đá gà, cờ bạc. Tôi không tin Hiếu giết người và muốn giúp Hiếu không bị mang tiếng oan giết người nên lần làm việc thứ năm với công an, tôi khai có đá gà 500.000 đồng với Hiếu để Hiếu sớm được thả mặc dù tôi và Hiếu không cá độ, đá gà gì cả. Nói chung là khai đại để Hiếu có cơ hội ra ngoài kêu oan thôi. Chứ mấy người tụi tui đâu ai bị khởi tố gì về tội đánh bạc đâu.

Ông Trần Văn Miên, xã Gành Dầu, Phú Quốc, Kiên Giang

Theo Nguyễn Đức (Pháp Luật TPHCM)
Tin tức trong ngày - Quá khổ, ông Huỳnh Văn Nén xin được ứng tiền bồi thường oan sai Quá khổ, ông Huỳnh Văn Nén xin được ứng tiền bồi thường oan sai
Gặp quá nhiều khó khăn sau hơn 17 năm đi tù về, ông Huỳnh Văn Nén đề nghị được tạm ứng 1 tỷ đồng tiền bồi thường oan sai để cải thiện cuộc...
An ninh Xã hội - Chưa có kinh phí bồi thường oan sai kỳ án hiếp dâm ở Bình Phước Chưa có kinh phí bồi thường oan sai kỳ án hiếp dâm ở Bình Phước
Các thanh niên bị oan sai trong vụ "kỳ án hiếp dâm trong vườn điều" sẽ được minh oan trong tháng 12.2015, nhưng thời gian bồi thường oan sai...
An ninh Xã hội - Đình chỉ xét xử vụ án đòi bồi thường oan sai hơn 64 tỷ đồng Đình chỉ xét xử vụ án đòi bồi thường oan sai hơn 64 tỷ đồng
Ngày 27.11, Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình vừa ra quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án ông Lương Ngọc Phi đòi bồi thường thiệt hại do...
VIDEO CHỌN LỌC
Thông tin doanh nghiệp
Thông tin cần biết
Sự kiện tiêu điểm
Về trang chủ 24hVề đầu trang
X
CNT2T3T4T5T6T7